• Ana Sayfa
  • Yardım
  • Ara
  • Giriş Yap
  • Kayıt
Sayfa: [1]
Gönderen Konu: Yeraltı Madenciliği  (Okunma Sayısı 10032 defa)
goxel
Yönetici
Usta Madenci
*******
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1240



Üyelik Bilgileri Site
« : Mayıs 16, 2010, 07:31:30 ÖS »
Genel Bilgi :
Yerkabuğunun derinliklerindeki cevher kütlesine, yüzeyden aşağıya doğru düşey olarak inen kuyularla ya da giriş galerisi denen yatay tünellerle ulaşılır. Cevher fazla derinde değilse genellikle eğimli bir galeri açılır; ama derinde olduğu zaman en uygun yöntem düşey bir kuyu kazmaktır. Böyle bir maden kuyusu, madencilerin ve donanımlarının istenilen derinliğe indirilebilmesini, ayrıca cevherin yüzeye çıkarılabilmesini sağlayacak kadar geniş olmalıdır. Kuyunun dibinden cevherin içlerine doğru yatay galeriler açılır. Ayrıca her galeri "bür" denen küçükiniş çıkış kuyularıyla bir üstündeki ve bir altındaki galeriye bağlanır. Kazarak ya da patlayıcı kullanarak, cevher kütlesinin içinde "ayak" denen bir çalışma yeri açılır. Bu boşluk nedeniyle tavanın çökmesini önlemek için ağaç destekler yerleştirilir ya da cevher kütlesinin bazı yerlerinde tabandan tavana kadar uzanan "topuklar" bırakılır.
Cevherin parçalanarak alınmasına kazı denir. Aslında bu işlemin kazmakla hiçbir ilgisi yoktur. Önce pnömatik matkaplarla (basınçlı havayla çalışan delicilerle) kütlenin içinde delikler açılır; sonra bu deliklerin içine patlayıcı doldurulup ateşlenerek cevher parçalanır.
Parçalanan cevherin kazı yerinden alınıp yüzeye çıkarılması için gerekli düzenlemeleri yapmak maden mühendislerinin başlıca görevlerinden biridir. Bu görev giderek güçleşir, çünkü cevher çıkarıldıkça kuyu ile ayak arasındaki galeri uzunluğu artar. Cevherin kuyuya ulaştırılabilmesi için belki 10 km boyunca taşınması gerekir. Bu taşıma içinde genellikle konveyör denen taşıyıcı bantlar ya da elektrikli, dizel motorlu lokomotiflerle çekilen vagonlar kullanılır. En sonunda kuyu dibine yığılan cevher saniyede 1215 metre gibi büyük bir hızla tırmanan asansörlerle yüzeye çıkarılır.
Derin maden ocaklarının hemen hepsinde iki kuyu vardır. Kuyuların birinden içeri temiz hava girer; öbüründen de ocaktaki kirlenmiş hava vantilatörlerle emilerek dışarı atılır. Bu düzenleme ocağın hem havalandırılmasını, hem de soğutulmasını sağlar; çünkü derine indikçe kayaçlann sıcaklığı artacağından içerinin havası giderek ısınır.
Derinliği 3.000 metreyi aşan maden ocaklarında kayaçlann sıcaklığı 50°C'nin üstündedir. Örneğin Güney Afrika'da, Carletonville' deki bir altın madeninin derinliği 3,7 kilometreden fazladır ve galerilerdeki sıcaklık 55°C'ye ulaşmaktadır. Bu derinlikteki ocaklarda havanın büyük soğutucularla soğutulması gerekir.
Yüksek sıcaklık, yeraltı madenlerinde çalışanların karşı karşıya bulundukları tehlikelerden yalnızca biridir. İyi düzenlenmemiş bir ocakta galerilerin çökmesi ve madencilerin "göçük" altında kalması en ürkütücü tehlikelerin başında gelir. Bir başka endişe kaynağı da zehirli ve yanıcı gazların, özellikle "grizu" denen metan gazının birikmesidir. Bu yüzden, Davy lambası olarak bilinen güvenlik lambası, yeraltında çalışanların can güvenliği açısından en büyük buluşlardan biri sayılır. Alevini dışarı vermeyen bu lambayı 1815'te İngiliz bilim adamı Sir Humphry Davy geliştirmişti {bak. Davy, SIR Humphry). Davy lambaları bugün bile birçok ocakta kullanılmaktadır; ama artık madencilerin çoğu, tepesinde elektrik ampulü bulunan koruyucu başlıklar (miğferler) giyer. Zehirli gazların varlığı da elektronik aygıtlarla saptanır.
Çeşitli minerallerin ve öbür maddelerin yeraltından çıkarılması için başka yöntemler de vardır. Örneğin, bildiğimiz sofra tuzu (sodyum klorür) ve potas (potasyum karbonat) çökellerini işletmek için üzerlerine boruyla su püskürtülür. Tuzların erimesiyle oluşan bu sulu çözelti yüzeye pompalanır ve ısıtılarak buharlaştırılır. Böylece su buharı ayrıldığında geriye yalnızca katı mineraller kalır. Kükürt de genellikle buna benzer bir yöntemle elde edilir; yalnız bu işlemde su yerine kızgın buhar kullanılır. Frasch yöntemi denen bu işlemde, kızgın buharın etkisiyle yeraltında eriyen kükürt yüzeye pompalanarak alınır.
Yeraltından petrol ve doğal gaz çıkarmak için uygulanan yöntemler madenciliğin özel bir alanıdır. Petrol ve doğal gazın bulunduğu katmanlara ulaşabilmek için çok derin kuyuların açılması gerekir.



"alıntıdır"
Kayıtlı

Uğur Göksel OKUMUŞ - Maden Mühendisi
MadenTurk.org Reklamlari

FthKaya
Müsteşar
Usta Madenci
*****
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 170



Üyelik Bilgileri Site
« Yanıtla #1 : Mayıs 16, 2010, 10:39:33 ÖS »
teşekkürler...
Kayıtlı

Siz Aydınlıkta Yaşayın Diye Biz Karanlığı Kazıyoruz...
gulsev
Madenci
**
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 20


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #2 : Aralık 29, 2010, 08:51:01 ÖS »
TEŞEKKÜRLER..
Kayıtlı
ada
Çaylak Madenci
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 14


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #3 : Şubat 03, 2011, 02:36:51 ÖÖ »
teşekkür
Kayıtlı
devil44
Usta Madenci
*****
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 175


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #4 : Temmuz 29, 2011, 10:26:44 ÖS »
teşekkürler
Kayıtlı
seramana
Köstebek
***
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 42


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #5 : Temmuz 13, 2014, 10:12:11 ÖS »
teşekkürler
Kayıtlı
NeFarkeder
Çaylak Madenci
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 6


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #6 : Ekim 07, 2014, 07:43:36 ÖS »
Teşekkürler
Kayıtlı
48ygz
Çaylak Madenci
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 4


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #7 : Ağustos 23, 2015, 11:22:30 ÖS »
 
Kayıtlı
efendi3525
Madenci
**
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 27


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #8 : Ekim 09, 2015, 01:09:29 ÖS »
tesekurler
Kayıtlı
Sayfa: [1]
Yazdır
Gitmek istediğiniz yer: