• Ana Sayfa
  • Yardım
  • Ara
  • Giriş Yap
  • Kayıt
Sayfa: [1]
Gönderen Konu: Kırma Ve Öğütme Ürünlerinin İncelenmesi  (Okunma Sayısı 2773 defa)
goxel
Yönetici
Usta Madenci
*******
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1231



Üyelik Bilgileri Site
« : Ekim 07, 2011, 12:52:01 ÖÖ »


KIRMA VE ÖĞÜTME ÜRÜNLERİNİN İNCELENMESİ

Kırma ve öğütme sonucu elde edilen ürünlerde tene şekilleri ve tane büyüklükleri önemli özellikleri oluştururlar.

Tane Şekli: Tane şeklinin, tane büyüklüğü ile hemen hemen hiç bir ilişkisi yoktur. Fakat parça yeteri kadar küçültülmeye devam edilirse limit şeklin, ünit kristal şekli alacağı söylenebilir. Bu limite ulaşmadan önceki tane şekilleri, cevher hazırlama için önem taşır. Tane şeklinde, kristal yapısından daha fazla, klivaj düzlemleri, çatlaklar v.b. gibi özellikler rol oynar. Bazı cevherler için çoğunlukla rastlanan tane şekilleri şöyledir.

kömür taneleri         kübik

kuvars taneleri         sivri uçlu

galen ve sfalerit taneleri         köşeli

grafit ve mika taneleri        yaprak halinde

stibnit taneleri        iğne şeklinde

kalker,barit ve pirit taneleri       eşit kenarlı,köşeli

parçalar halinde kırılır.

Tane Büyüklüğü:Kırma veya öğütme sonucu elde edilen ürünlerde çok çeşitli boyutlarda parçalar,toplu halde bulunurlar.Çoğu zaman bu topluluk içerisindeki boyut dağılımının bilimesi istenir.Bu amaçla uygulanacak yöntem,tane boyutuna bağlıdır..

37 mikron ve üzeri için elek,

5 mikrona kadar elütrasyon,

0,25 mikrona kadar mikroskop,

0,05 mikrona kadar santrifüj yöntemleri uygulanır.

Hangi yöntem uygulanırsa uygulansın,ilk işlem temsili numune almaktır.Numune miktarı,ürün miktarına ve ürün boyutlarına bağlıdır.Ürün içerisindeki en büyük tane boyutu büyüdükçe,temsili numune miktarı da artar.Numune alma yöntemi ve tane boyutuna bağlı numune miktarını belirten standartlar gereğince yapılacak temsili numune alma işleminin sonuçlar yönünden önemi unutulmamalıdır.Burada sadece eleklerle yapılan boyut dağılımı belirleme yöntemlerinden bahsedilecektir.

Eleme Deneyleri ve Elek Eğrileri:Sonuçların sağlıklı olması,deneylerin yapılışında gösterilecek dikkat ve özene bağlıdır.Numuneyi,sadece bir elek serisinden gelişigüzel geçirmek yetersizdir.Elemede kullanılacak eleklerin standartlara uygun olması,elenecek numunenin özelliklerinin dikkate alınması gereklidir.Örneğin;rutubet ve kil içeren bir numuneyi kuru olarak elemek yanlış sonuçlar verecektir.Eleme deneylerinde kullanılacak numunelerin aşağıda sıralanan özelliklerine dikkat edilmelidir.

a.Parça Boyutları: Numune içindeki en büyük ve en küçük parça boyutları,yaklaşık olarak bilinmelidir.En büyük parça boyutu numunenin miktarını etkileyeceğine göre,elenecek miktar bu boyuta bağlı olarak, bir kaç yüz kilogramdan bir kaç yüz grama kadar  değişebilir.Her eleme sonucunda bir elek üstü ve bir elek altı malzemesi alınacağından,belirli bir elek altından sonra yarılama yaparak elenecek numune miktarı azaltılabilir.Ayrıca,eleme deneylerinin  amacı,seçilecek elek serisini de etkiler.Her numuneyi bütün standart elek serisinden geçirmek gereksiz ve boşa zaman harcamak demektir.

b.Rutubet: Elenecek malzemede, yüzey rutubeti elemeyi güçleştirir. Ayrıca, parça büyüklüklerine bağlı olarak yüzey rutubeti değişeceğinden ve iriden inceye doğru artış göstereceğinden,elek aralarında kalan fraksiyonların kurutulmadan tartılması hatalı sonuçlar verir.Elenecek numune ya önceden kurutulmalı yada fraksiyonlar kurutularak tartılmalıdır.Bazı özel durumlarda,yüzey rutubeti ile birlikte bünye rutubeti veya kristal suyu bulunabilir.Örnek olarak,linyit kömürleri veya sodyum borat cevherleri verilebilir.Bu gibi durumlarda,kurutmaya çok dikkat etmek gerekir.Asıl olan,yüzey rutubetinin giderilerek tanelerin elenebilecek derecede serbest hale gelmelerinin sağlanmasıdır.

c.Kil Varlığı: Sulu iken, su içerisine dağılmış ince parçalar halinde olan kil, kurutma ile kerpiçleşerek taneleri birbirine bağlar. Bu nedenle, eleme öncesi kurutma, sakıncalı sonuçlar doğurabilir. Bu gibi durumlarda, ya tamamen sulu eleme veya belirli bir boyutta sulu elendikten sonra, o eleğin üstünde kalanı kurutarak kuru eleme ve elek altından alınan numuneyi sulu eleme yolları izlenebilir. Eğer numune daha önce kısmen kurumuş ise, önce bir süre su içerisinde bekletilerek killi kısımların suyu iyice emerek dağılmış hale getirilmeleri sağlanmalıdır. Kuru kile su emdirmek zaman isteyen bir işlem olduğundan bu gibi numuneleri hemen sulu elemek, hatalı sonuçlar verecektir.

Eğer numune tamamen kil içeriyorsa ve örneğin bunun kuru bir öğütme sonucu boyut dağılımının bilinmesi isteniyor ise, sulu eleme uygulamak mümkün olmayacaktır. Böyle bir numuneyi, kuru olarak ince boyutlu elekten geçirmek oldukça zordur ve hata yapmak kaçınılmazdır. Su yerine, kil tarafından emilmeyen bir sıvı (örneğin: alkol) kullanmak uygun olacaktır. Bentonit ve benzeri çok su emen malzemeler ile çalışmada bu husus büyük önem kazanır.

Eleme Deneyleri: Yukarıda bahsedilen konulara dikkat edilerek eleme yöntemi seçildikten sonra sıra elek serisinin seçimine gelir. Elemeden elde edilecek sonuçların bir amaca hizmet etmesi söz konusu olduğundan, elek serisinin seçiminde bu amaç göz önüne alınır. Deneyle ya elle veya bu işe özel eleme makineleri ile yapılır. Elemenin elle yapılması durumunda, seçilen elek serisindeki en iri boyutlu elek alınarak bütün numune bu elekten elenir. Elde edilen elek üstü miktarı tartılarak sonuç not edilir. Elek altına geçen miktar,bir alt boyuttaki elekten aynı şekilde elenir.Bu işleme,  en sonuncu eleğe kadar devam edilir.Bir üst elekten geçen ve bir alt elekte kalan fraksiyonlar ayrı ayrı tartılır.Elekler inceldikçe elemenin zorlaşacağı ve daha uzun zaman alacağı unutulmamalıdır. İnce eleklerden eleme zorluğu, belirli bir elek altından sonra yarılanarak numune miktarının azaltılması yoluna gidilmesini zorunlu kılabilir. Bu durumda, öncelikle tüm elek altı ve bundan ayrılan numune ayrı ayrı tartılarak ağırlıklar önceden belirlenmelidir.

Elle elemede, bir defada elek üstüne konacak miktarın çok olmamasına dikkat etmek gerekir. Aksi halde elek üzerinde kalın bir tabaka oluşturarak malzemenin elenmesi zorlaşacaktır. Elemeyi sağlayan sallama hareketine sık sık darbe hareketi eklenmekle, tıkanan gözlerin açılması ve böylece çalışır hale gelmeleri sağlanmış olur. Bu darbe, ya elek kasnağına vurularak veya eleği tezgaha hafifçe vurarak sağlanır. Eleğe konan malzemedeki elek altının büyük kısmı kısa sürede elek altına geçerse de, özellikle zor elenen malzemelerde tam bir eleme için süre uzun olabilir. Bunun için ilkten elek altına geçenler alınır ve elemeye, elek altına malzeme geçişi bitinceye kadar devam edilir.

Makine ile çalışmada, elek serisi en iri elek üstte ve diğerleri iriliklerine göre sıra ile altta olmak üzere yerleştirilir. En alta konan, en ince eleğin altında toplama kabı bulunur. Numune en üst elek üzerine konup, kapak kapatıldıktan sonra elek makinesi önceden belirlenen süre ile çalıştırılır. Bu süre sonunda elek serisi makineden alınarak her bir elek üzerinde kalan ve son eleğin altındaki kaba geçen miktarlar ayrı ayrı tartılır. Numune miktarına bağlı olarak, gerektiğinde bu işlem, numunenin tamamı elek serisinden geçinceye kadar devam edilir.

Eleme deneylerinin sonuçlarının sağlıklı olması, deneyi yapan kişinin göstereceği dikkat ve özene çok bağlıdır. Eleme deneyleri sonucunda numune belirli elekler arasında kısımlara ayrılmış olur. Bu kısımlar için elek fraksiyonu terimi kullanılır.
1)” Turgut Cengiz Bayraktar, Cevher Hazırlamada Zenginleştirme Öncesi İşlemler, İTÜ Matbaası,1979″
2)” Cumhuriyet Üniversitesi Divriği M.Y.O.Cevher Hazırlama Proğramı Ders Notları,1991-1993″
Kayıtlı
MadenTurk.org Reklamlari

Sayfa: [1]
Yazdır
Gitmek istediğiniz yer: