• Ana Sayfa
  • Yardım
  • Ara
  • Giriş Yap
  • Kayıt
Sayfa: [1]
Gönderen Konu: TKİ - GLİ ÖMERLER KÖMÜR HAZIRLAMA TESİSİNİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ  (Okunma Sayısı 2782 defa)
goxel
Yönetici
Usta Madenci
*******
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1231



Üyelik Bilgileri Site
« : Haziran 10, 2011, 11:25:14 ÖÖ »




TKİ - GLİ MÜESSESESİ ÖMERLER KÖMÜR HAZIRLAMA TESİSİNİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ


https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&chrome=true&srcid=0B_zb7OMlWcJPMDdhN2E0MjctZWVjNS00YTcwLTk4OTMtNzg4YThjZTUyYzZi&hl=tr&authkey=CJ3M3poC



1.GİRİŞ
Enerji, ülkelerin refahı ve kalkınması için gerekli önemli unsurlardan biridir. Dünya enerji üretimine hammadde olarak petrol, doğalgaz ve kömür olmak üzere genellikle fosil enerji kaynakları kullanılmaktadır. Enerji hammaddelerinde aranan özellikler göz önünde bulundurulduğunda, rezerv açısından diğer kaynaklara oranla oldukça baskın olması, ekonomik olarak üretilebilirliği, teminindeki güvenilirlik, fiyat istikrarı, çevresel kabul edilebilirliği, depolanması ve nakliyesindeki kolaylık gibi avantajları ile kömür diğer enerji kaynaklarının yanında bir adım öne çıkarmaktadır (Anaç, 2003; Tamzok vd., 2005 ; Ersoy, 2007).
Bütün bu avantajlarının yanında, ülkemizde kömür dışındaki diğer enerji kaynaklarının sınırlı olması, ülkemizde bulunan kömür rezervlerini daha da önemli bir hale getirmektedir. Ülkemizde bulunan kömür rezervlerinin büyük oranda düşük kaliteli linyit kömürlerinden oluşması, ocak üretimi ve üretim sonrası kömür hazırlama yöntemlerinin en doğru şekilde seçilmesi, seçilen yöntemlerle işletilen ocaklar ve kömür hazırlama tesislerinin en verimli şekilde çalıştırılması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca bu yaklaşım, elimizde bulunan ve yerine tekrar koyamayacağımız bu stratejik kaynakların ülke menfaatleri açısından en iyi şekilde kullanılması için de önem arz etmektedir.
Kömür hazırlama tesislerinin verimli şekilde çalışıp çalışmadığının tayini, kömür yıkama ekipmanları üzerinde yapılan performans değerlendirme çalışmalarıyla belirlenebilmektedir. Endüstriyel ölçekte ekipmanlar üzerinde yapılan çalışmalar sonucu, son dönemde gelişen bilgisayar teknolojileri ve geliştirilen güçlü matematiksel modeller ile ekipmanların verimsizliklerine yönelik unsurlar sayısal olarak ifade edilebilmekte ve çözümlerine yönelik olarak ekipmanlar sanal ortamda çalıştırılmak suretiyle verimlerinin yükseltilmesine yönelik olarak çalışmalar yürütülebilmektedir.
Tez kapsamında, 295 milyon ton toplam kömür rezervi ile Türkiye linyit rezervinin yaklaşık %4.6’sını oluşturan ve 4.200.000 ton/yıl tüvenan üretiminin gerçekleştirildiği TKİ/GLİ Müessesesine ait Ömerler Lavvar’ı üzerinde performans değerlendirme çalışmaları yapılmıştır.



1.2.KÖMÜR HAZIRLAMA HAKKINDA GENEL BİLGİLER


Günümüzde kömür, üretildikten sonra doğrudan kullanıma sunulamamaktadır. Sanayi ve ısınma amaçlı kullanıma uygun boyutlarda, havayı en az kirleten, külü, kükürtü azaltılmış ve kalorisi yükseltilmiş olarak kullanıma sunulabilmektedir. Bütün bu istenilen nitelikleri sağlamak için kömürün sınıflandırılması ve bünyesinde bulundurduğu safsızlıklarından fiziksel ve fizikokimyasal yöntemler kullanılarak arındırılması işlemlerinin tümü kömür hazırlama olarak adlandırılmaktadır.
Kömür kalitesi temelde nem, kül ve kükürt içerikleri göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir. Bu içeriklerin düşürülmesiyle kömürün kalorifik değeri artırılmakta ve kalitesi yükseltilmektedir.
Kül, kömürün yanmasının ardından yanmayan maddelerden oluşan artık olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği gibi kömür organik bir maddedir ve bütün kömürler organik olmayan maddeler içermektedirler. Kömürlerde bünye külü (%2-3) ve harici kül olmak üzere iki tür kül bulunmaktadır. Kömürü oluşturan bitkilerden gelen inorganik maddelerin oluşturduğu bünye külünün fiziksel yöntemlerle ayrılması mümkün değilken, kil, şist, kumtaşı, kireçtaşı v.b. kömüre kömürleşme veya kömürleşme sonrası karışan yabancı maddelerden oluşan harici külün ise kömür hazırlama yöntemleriyle ayrılması mümkündür.
Kül dışında, kömürde safsızlık olarak nitelendirilen bir diğer içerik ise kükürttür. Kükürt kömür bünyesinde organik, inorganik ve sülfat kükürtü olmak üzere 3 farklı formda bulunmaktadır. Kömürün organik yapısının bir parçası olan organik kükürtün kömür hazırlama yöntemleriyle ayrılması mümkün olmamaktadır. Kömürdeki kükürtün çok az bir kısmını oluşturan sülfat kükürtü, jips (CaSO4) veya hava ile uzun süre temas sonucu demir sülfat (FeSO4) olarak bulunmaktadır. Piritik kükürt ise, pirit ve markasit minerallerine bağlı olarak bulunur ve kömür içerisinde bantlar , damarlar, mercekler, küresel veya dissemine tanecikler halinde türlü şekil ve biçimlerde dağılabilirler. Piritik kükürt, kömürden serbestleştiği takdirde flotasyon veya diğer zenginleştirme yöntemleriyle kömürden temizlenebilir. Bazı kömür yapılarında bu üç yapıya ek olarak yine kömür hazırlama yöntemleriyle ayrılması mümkün olmayan elemanter kükürte de rastlanabilmektedir (DPT, 2001).

Kömür bünyesinden ayrılabilir nitelikteki safsızlıkların arındırılması, çeşitli kömür hazırlama yöntemlerinin uygulanmasıyla gerçekleştirilmektedir. Kömür hazırlamada en yaygın olarak kullanılan yöntem yer çekimiyle zenginleştirme ve flotasyondur. İstenmeyen minerallerin uzaklaştırılması için kömür hazırlama kapsamında manyetik ayırma, elektrostatik ayırma, havalı masa ve oluklar, yağ aglomerasyonu vs. gibi bir takım yöntemler bulunmakta fakat yaygın olarak kullanılmamaktadırlar (Sönmez, 1999).
Yerçekimiyle zenginleştirme, minerallerin yoğunluk farklılıklarına dayalı bir ayrım yöntemidir. Saf kömürün özgül ağırlığının 1,3 g/cm3, kömürdeki harici külü oluşturan minerallerin ortalama özgül ağırlığının 2,5 g/cm3 ve piritik kükürtün özgül ağırlığının 4,8 g/cm3 olması sebebiyle ayrımın diğer yöntemlerdekilere nazaran oldukça kolay olması, kömür hazırlamada yerçekimiyle zenginleştirmeyi tercih edilen yöntem haline getirmiştir.
İnce tane boylarında ise yerçekimiyle zenginleştirme dışında flotasyon yöntemi de yaygın olarak kullanılan başka bir yöntemdir. Flotasyon, minerallerin yüzey özelliklerindeki farklılıklarından yararlanılarak zenginleştirilmesini sağlayan fizikokimyasal bir ayrım yöntemidir. Özellikle ince tane boyunlarında serbestleşen ve yerçekimiyle zenginleştirmenin yetersiz olduğu yapılarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kayıtlı
MadenTurk.org Reklamlari

Sayfa: [1]
Yazdır
Gitmek istediğiniz yer: